X12Cr13 – 1.4006 kalite paslanmaz çelik, martenzitik paslanmaz çelikler grubunda yer alan ve özellikle yüksek sertlik, aşınma direnci ve mekanik dayanım gerektiren uygulamalarda tercih edilen bir malzemedir. Genellikle AISI 410 olarak bilinen bu kalite, ısıl işlem ile sertleştirilebilme özelliği sayesinde birçok mühendislik uygulamasında önemli bir yer edinmiştir.
Bu çeliğin kimyasal yapısında yaklaşık %11,5 – %13,5 krom bulunur. Krom elementi, çeliğe belirli bir seviyede korozyon direnci kazandırırken aynı zamanda sertleşme kabiliyetine katkı sağlar. Ancak östenitik paslanmaz çeliklere (örneğin 304 veya 316) kıyasla korozyon direnci daha sınırlıdır. Bu nedenle genellikle hafif korozif ortamlarda veya mekanik özelliklerin daha ön planda olduğu uygulamalarda kullanılır.
X12Cr13 çeliğinin en önemli avantajı, ısıl işlem ile sertleştirilebilmesidir. Sertleştirme ve temperleme işlemleri sayesinde yüksek sertlik ve aşınma direnci elde edilebilir. Bu özellik, özellikle kesici, aşındırıcı veya sürtünmeye maruz kalan parçalar için büyük bir avantaj sağlar. Aynı zamanda temperleme işlemi ile malzemenin kırılganlığı kontrol altına alınarak daha dengeli bir yapı elde edilebilir.
Mekanik özellikleri açısından değerlendirildiğinde, bu çelik yüksek mukavemet ve orta seviyede süneklik sunar. İşlenebilirliği iyidir ve torna, freze gibi işlemlerle kolayca şekillendirilebilir. Kaynak kabiliyeti ise sınırlıdır ve genellikle ön ısıtma ve kontrollü soğutma gerektirir.
Yüzey kalitesi açısından parlak ve estetik bir görünüm elde edilebilir. Bu nedenle yalnızca teknik uygulamalarda değil, dekoratif bazı ürünlerde de kullanılabilir.
Genel olarak X12Cr13 – 1.4006 (AISI 410) paslanmaz çelik, sertlik, dayanım ve işlenebilirliği bir arada sunarak özellikle mekanik performansın ön planda olduğu uygulamalarda güvenilir bir çözüm sunar.
Başlıca Uygulama Alanları
Bu özellikleri sayesinde X12Cr13 – 1.4006 paslanmaz çelik, yüksek sertlik ve mekanik dayanım gerektiren uygulamalarda tercih edilen önemli mühendislik malzemeleri arasında yer almaktadır.
| Grade | X12Cr13 |
| Number | 1.4006 |
| Sınıfı | Martensitik Paslanmaz Çelik |
| EU – EN | X12Cr13 |
| USA | 410 |
| France, AFNOR | Z10C13 |
| England, BS | 410S21 |
| Poland, PN | 2302 |
| Russia, GOST | 12KH13
15KH13L |
| Standart 1 | EN 10088-2: 2005 |
| Standart 2 | EN 10088-3: 2005 |
| Standart 3 | EN 10272: 2007 |
| Standart 4 | EN 10263-5: 2001 |
| Standart 5 | EN 10250-4: 2000 |
| Standart 6 | N 10088-2: 2005 |
| Standart 7 | EN 10088-1: 2005 |
| Standart 8 | EN 10296-2: 2005 |
| Standart 9 | EN 10088-5: 2009 |
| C | max 0.08 |
| Si | max 1.00 |
| Mn | max 1.50 |
| Ni | max 0.7 |
| P | max 0.040 |
| S | max 0.015 |
| Cr | 11.5 – 13.5 |
| Rm – Tensile strength (MPa) (+QT650) | 650 – 850 |
| Rm – Tensile strength (MPa) (+A) | 600 |
| Rp0.2 0.2% Geçirmezlik Direnci (MPa) (+QT650) | 450 |
| KV – Impact energy (J) longitud | +20° – 25 |
| A – Min. elongation at fracture (%) (+QT) | 12 – 15 |
| Nominal diameter (mm): | 2 – 100 |
| Z – Reduction in cross section on fracture (%) | 57 – 60 |
| Brinell Sertlik (HB): (+A) | 220 |
