X20Cr13 – 1.4021 kalite paslanmaz çelik, martenzitik paslanmaz çelikler grubunda yer alan ve özellikle yüksek sertlik, aşınma direnci ve mekanik dayanım gerektiren uygulamalar için tercih edilen bir malzemedir. Genellikle AISI 420J1 olarak bilinen bu kalite, ısıl işlem ile sertleştirilebilmesi sayesinde geniş bir kullanım alanına sahiptir. 410 kaliteye kıyasla daha yüksek karbon içeriği, ona daha yüksek sertlik kazandırır.
Bu çeliğin kimyasal yapısında yaklaşık %12-14 krom ve %0,16-0,25 karbon bulunur. Krom elementi çeliğe belirli bir seviyede korozyon direnci kazandırırken, karbon oranı sertleşme kabiliyetini artırır. Ancak östenitik paslanmaz çeliklere göre (304, 316 gibi) korozyon direnci daha sınırlıdır. Bu nedenle genellikle su, nem ve hafif kimyasal ortamlar gibi kontrollü koşullarda kullanılması önerilir.
X20Cr13 çeliğinin en önemli özelliği, ısıl işlem ile yüksek sertlik elde edilebilmesidir. Sertleştirme ve ardından yapılan temperleme işlemleri sayesinde malzeme hem dayanıklı hem de daha dengeli bir yapıya kavuşur. Bu özellik, özellikle kesici, aşındırıcı veya mekanik zorlanmaya maruz kalan parçalar için büyük avantaj sağlar.
Mekanik özellikleri açısından değerlendirildiğinde, bu çelik yüksek mukavemet ve orta seviyede süneklik sunar. İşlenebilirliği oldukça iyidir ve torna, freze, taşlama gibi işlemlerle rahatlıkla şekillendirilebilir. Kaynak kabiliyeti sınırlıdır ve genellikle ön ısıtma gerektirir.
Yüzey kalitesi açısından parlak ve estetik bir görünüm elde edilebilir. Bu durum, hem teknik hem de dekoratif uygulamalarda kullanılmasına olanak tanır.
Genel olarak X20Cr13 – 1.4021 (AISI 420J1) paslanmaz çelik, sertlik, dayanım ve işlenebilirliği bir arada sunarak, mekanik performansın ön planda olduğu uygulamalarda güvenilir bir çözüm sağlar.
Başlıca Uygulama Alanları
Bu özellikleri sayesinde X20Cr13 – 1.4021 paslanmaz çelik, yüksek sertlik ve dayanım gerektiren uygulamalarda tercih edilen önemli mühendislik malzemeleri arasında yer almaktadır.
| Grade | X12Cr13 |
| Number | 1.4021 |
| Sınıfı | Martensitik Paslanmaz Çelik |
| EU – EN | X20Cr13 |
| USA | 420
s42010 |
| Germany, DIN,WNr | X20Cr13 |
| Japan, JIS | SUS420J1 |
| England, BS | 420S29
420S37 |
| China, GB | 2Cr13
X20Cr13 |
| Sweden, SS | 2303 |
| Poland, PN | 2H13 |
| Czechia, CSN | 17022 |
| Russia, GOST | 20KH13 |
| Standart 1 | EN 10088-2: 2005 |
| Standart 2 | EN 10088-3: 2005 |
| Standart 3 | EN 10151: 2003 |
| Standart 4 | EN 10250-4: 2000 |
| Standart 5 | EN 10088-1: 2005 |
| Standart 6 | EN 10088-5: 2009 |
| Standart 7 | EN 10088-4: 2009 |
| C | 0.16 – 0.25 |
| Si | max 1.00 |
| Mn | max 1.50 |
| Ni | max 0.75 |
| P | max 0.040 |
| S | max 0.015 |
| Cr | 12 – 14 |
| Rm – Tensile strength (MPa) (+QT) | 650 – 950 |
| Rp0.2 0.2% Geçirmezlik Direnci (MPa) (+QT) | 450 – 600 |
| KV – Impact energy (J) longitud | +20° – 20-25 |
| A – Min. elongation at fracture (%) (+QT) | 10 – 12 |
| Vickers hardness (HV): (+A) | 190 – 240 |
| Vickers hardness (HV): (+A) | 480 – 520 |
| Brinell hardness (HB): (+A) | 230 |
